الوقت - در حالی که حملات هوایی رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان بار دیگر شدت گرفته و در تازهترین موج حملات دستکم ۱۱ شهروند لبنانی، از جمله سه کودک، شهید و ۱۹ نفر زخمی شدهاند، واکنش دولت لبنان همچنان عمدتاً در سطح محکومیت سیاسی و تلاشهای دیپلماتیک باقی مانده است؛ رویکردی که به گفته بسیاری میان «اعتراض رسمی» و «اقدام واقعی برای توقف تجاوز» فاصلهای جدی ایجاد کرده است.
حملات جدید رژیم صهیونیستی به لبنان در حالی انجام شد که بر اساس توافق چارچوبی مورد حمایت آمریکا، قرار بود آتشبس میان لبنان و رژیم صهیونیستی تثبیت شود و روند خروج تدریجی نیروهای رژیم صهیونیستیی از جنوب لبنان آغاز شود. با این حال، رژیم صهیونیستی نهتنها حملات خود را متوقف نکرده، بلکه اعلام کرده است تا زمانی که حزبالله خلع سلاح نشود، به حضور نظامی خود در بخشهایی از جنوب لبنان ادامه خواهد داد. این موضع عملاً توافق موجود را با بنبست مواجه کرده است. از سوی دیگر آمریکا نیز در برابر تجاوزات صهیونیستها به لبنان سکوت کرده و اقدامی جهت توقف این تجاوزات انجام نداده است.
محکومیتهای رسمی، بدون ابزار بازدارندگی
دولت لبنان در واکنش به حملات اخیر صهیونیستها، رفتار و برخورد بسیار سردی داشته است. نواف سلام، نخستوزیر لبنان، حملات رژیم صهیونیستی را صرفا اقدامی علیه ثبات لبنان دانسته است. ژوزف عون، رئیسجمهور این کشور نیز حملات را تضعیفکننده روند مذاکرات توصیف کرده است. اما مسئله اصلی، فاصله میان این مواضع و توان دولت برای تغییر وضعیت موجود است.
در واقع، الگوی واکنش بیروت طی ماههای اخیر عمدتاً بر سه محور استوار بوده است: محکوم کردن حملات، درخواست از آمریکا و جامعه بینالمللی برای اعمال فشار بر رژیم صهیونیستی و ادامه مذاکرات با میانجیگری واشنگتن. در یکی از موجهای قبلی حملات نیز ارتش لبنان اعلام کرده بود که ادامه حملات رژیم صهیونیستی با هدف برهم زدن تلاشها برای بازگرداندن ثبات به کشور انجام میشود.
اما این مواضع منفعلانه و حتی تلاش برای نزدیکی به رژیم صهیونیستی از طریق تن دادن به مذاکرات مستقیم با این رژیم هم نتوانسته مانع تداوم حملات شود. حمله ۵ اوت که به شهادت یک نفر و زخمی شدن ۱۲ نفر انجامید، و حملات پرتلفات ۱۵ اوت نشان میدهد که ابزارهای دیپلماتیک دولت لبنان تاکنون نتوانستهاند هزینه قابلتوجهی برای رژیم صهیونیستی ایجاد کنند. این در حالی است که با وجود عدم فشار آمریکا به رژیم صهیونیستی برای توقف حملات به لبنان، اما دولت لبنان همچنان بجای همکاری با نیروهای داخلی و مقاومت، همچنان چشم امید به مذاکرات با میانجی گری واشنگتن دارد.
هزینهای که شهروندان میپردازند
بر اساس گزارشها، حملات رژیم صهیونیستی علاوه بر تلفات انسانی، خسارت گستردهای به خانهها، زیرساختها، زمینهای کشاورزی و مراکز خدماتی وارد کرده است. گزارش تحقیقی فایننشال تایمز نیز از تخریب گسترده مناطق جنوبی لبنان و ایجاد وضعیتی خبر داده که بازگشت بخشی از آوارگان را دشوار کرده است. برآوردهای این گزارش از تخریب دهها هزار خانه و آسیب جدی به زیرساختهای آب و انرژی حکایت دارد.
در چنین شرایطی، اعلامیههای رسمی دولت برای بخشی از جامعه لبنان دیگر پاسخ کافی تلقی نمیشود. مسئله فقط این نیست که دولت لبنان حملات را محکوم میکند یا نه؛ پرسش اصلی این است که این محکومیت چه نتیجهای در میدان به همراه دارد.
خودکشی سیاسی عون
واکنشهای سرد دولت لبنان در قبال حملات و تجاوزات رژیم صهیونیستی باعث تضعیف دولت بیروت شده و این شرایط میتواند به یک بحران مشروعیت برای دولت تبدیل شود؛ بهویژه اگر حملات صهیونیستها ادامه یابد و ارتش لبنان همچنان دست به اقدام و پاسخ در برابر صهیونیستها نزند.
پیشتر نیز شیخ نعیم قاسم دبیرکل حزب الله لبنان، طی سخنانی در سالگرد پیروزی حزب الله در جنگ 33 روزه با انتقاد از دولت لبنان گفته بود: قرار بود تجاوز با توافق حاصلشده با مقامات لبنانی پایان یابد، اما دشمن صهیونیستی به آن پایبند نماند؛ حال آنکه مقاومت و لبنان به تعهدات خود عمل کردند. شیخ قاسم افزود: نتیجه این شد که با ۱۵ ماه تجاوزِ مداوم، هرچند با شدت پایین، مواجه شدیم. ما این توافق را همچنان معتبر و چارچوبِ مبنایِ فعالیت خود میدانیم.
دبیرکل حزب الله لبنان ادامه داد: متأسفانه مقامات لبنان بهجای پرداختن به مساله پایبند نبودن دشمن اسرائیلی به توافق آتش بس، صرفاً بر تسلیحات مقاومت تمرکز کردند و آن را هدف قرار دادند.
این انتقادات دبیرکل حزب الله لبنان بی تردید باعث کاهش حمایت عمومی از دولت خواهد شد که تاکنون مواضعی بسیار سرد و منفعلانه را در قبال تجاوزات رژیم صهیونیستی از خود نشان داده است و این مواضع منفعلانه میتواند به کاهش مشروعیت دولت بیروت در جامعه داخلی لبنان منجر شود.
